Lieve Mieke,
De opdracht om voor jou een film uit te zoeken voelde als een emmertje water naar de zee dragen. Wat voor film geef je aan iemand die vrijwel alles heeft gezien? En dan moet het ook nog een film zijn waarvan – aldus de opdrachtgeefster – “je vindt dat Mieke hem per se (opnieuw) zou moeten zien, omdat er een opmerkelijk verband is met Mieke, omdat ze er iets van kan leren, omdat een filmprofessional die film echt niet kan missen, omdat ze er misschien net zo van zal genieten als jijzelf etc. etc. “ Het zijn de leukste en tegelijk de moeilijkste opdrachten, althans zo werkt het bij mij. Ik begin meteen te tobben over de vraag of het mogelijk is al die verschillende redenen waarom je een bepaalde film moet uitzoeken, in één en dezelfde titel te vangen. Bij voorkeur wel natuurlijk, maar ja, soms zijn ze wel een beetje tegenstrijdig: een film waarvan ik vind dat je er iets van kan leren (hoe zou ik dat tegen een filmprofessional durven zeggen…) hoeft helemaal niets over jou te zeggen, en waar een opmerkelijk verband met jou in zit, wil je misschien juist heel graag missen…. En toch is het een mooi soort opdracht die mij, zoals wel vaker, terugbrengt tot wat ik eigenlijk ben: een romantische, sociaaldemocratische volksverheffer van de oude stempel. Daar hebben we regelmatig de degens over gekruist, zeer tot mijn vermaak en lering en ik vlei me met de gedachte dat jij er ook wel plezier aan had. Dat is dus de kern van het redengevende complex van deze titel!
In 1978 begon de BBC een reeks verfilmingen van de toneelstukken van Shakespeare en daarin kwamen een paar van mijn liefdes samen: toneel, Shakespeare, en volksverheffing. Ik heb ze allemaal gezien en, zo ik dat al niet deed, ik ben heilig gaan geloven in het vermogen van televisie om kunst bereikbaar te maken voor een groot publiek. Daar waren en zijn we het ook niet over oneens, ons verschil zat in de waardering, zeg maar de classificatie van de kunstuiting: jij gelooft niet in hoog en laag, in een meerwaarde van een bepaalde emotie: voetballen is niet minder waard dan een toneelstuk en je moet al helemaal niet proberen mensen aan te praten dat dat wel het geval is. Ik vind dat dat wel moet, al kan dat voor een deel komen door het feit dat ik veel vaker naar voetbal ben geweest dan jij….
Het afgelopen weekend was ik in Edinburgh en heb voor de zoveelste keer allerhande soorten bewerkingen gezien van Shakespeare, voornamelijk van hele jonge mensen (midden 20 vind ik héél erg jong) en weer heb ik onstuitbaar genoten van de vitaliteit waarmee de traditie iedere keer wordt vernieuwd, van de ernst en de lol, van het banale en het hogere en vooral van de toewijding om universele waarden en gevoelens te vertalen voor de i-podgeneratie.
En dwars door onze verschillen heen weet ik dat jij daar ook van geniet.
Ik heb uit de reeks van de BBC het stuk gekozen, waarvan je de naam niet mag noemen omdat dat ongeluk brengt: toneelspelers hebben het over The Scottish Play. Niet omdat er opmerkelijk verband met jou zou zijn – dat bedoel ik dus met de ingewikkeldheid van de opdracht – want Lady Macbeth is wel het laatste Shakespeare personage op wie jij lijkt! En als filmprofessional zou je deze film eigenlijk ook wel kunnen missen en je hoeft hem ook niet per se (opnieuw) te zien, maar ik weet zeker dat je er net zo veel plezier aan zult beleven als ik toen. Nicol Williamson en Jane Lapotaire zijn huiveringwekkend goed.
Ik zal onze discussies missen, maar het is een goede gedachten te weten dat je op een hele mooie nieuwe plek veel andere mensen zult gaan inspireren.
Heel veel succes daarbij.
Kees
26.08.2008

















